{"id":184,"date":"2023-08-04T11:16:32","date_gmt":"2023-08-04T11:16:32","guid":{"rendered":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wspolzmienna-2\/"},"modified":"2023-08-04T11:16:32","modified_gmt":"2023-08-04T11:16:32","slug":"wspolzmienna-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wspolzmienna-2\/","title":{"rendered":"Wsp\u00f3\u0142zmienna"},"content":{"rendered":"

W tym artykule wyja\u015bniono, czym zmienne s\u0105 stosowane w statystykach. Znajdziesz zatem znaczenie wsp\u00f3\u0142zmiennej, przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142zmiennych i sposoby tworzenia modelu statystycznego ze wsp\u00f3\u0142zmienn\u0105. <\/p>\n

<\/span> Co to jest wsp\u00f3\u0142zmienna?<\/span><\/h2>\n

W statystyce zmienna towarzysz\u0105ca<\/strong> to rodzaj zmiennej, kt\u00f3ra wp\u0142ywa na zwi\u0105zek mi\u0119dzy zmienn\u0105 niezale\u017cn\u0105 a zmienn\u0105 zale\u017cn\u0105, ale nie jest przedmiotem bezpo\u015bredniego zainteresowania. Innymi s\u0142owy, zmienna towarzysz\u0105ca to zmienna, kt\u00f3ra wp\u0142ywa na wyniki, ale nie jest przedmiotem badania.<\/p>\n

Dlatego w badaniu statystycznym zmienn\u0105 towarzysz\u0105c\u0105 nale\u017cy kontrolowa\u0107, aby nie mia\u0142a ona wp\u0142ywu na wyniki badania. Zwykle w modelu badania uwzgl\u0119dnia si\u0119 zmienne towarzysz\u0105ce, aby okre\u015bli\u0107 ich wp\u0142yw na zmienn\u0105 zale\u017cn\u0105. Powr\u00f3cimy do tego bardziej szczeg\u00f3\u0142owo poni\u017cej.<\/p>\n

Na przyk\u0142ad, je\u015bli chcesz przeanalizowa\u0107 zwi\u0105zek mi\u0119dzy cen\u0105 akcji sp\u00f3\u0142ki (zmienna zale\u017cna) a zyskiem firmy (zmienna niezale\u017cna), wsp\u00f3\u0142zmienn\u0105 b\u0119dzie trend na gie\u0142dzie. Bo nawet je\u015bli nie interesuje nas, czy cena pozosta\u0142ych akcji na gie\u0142dzie ro\u015bnie, czy spada, to logicznie rzecz bior\u0105c, cena akcji badanej sp\u00f3\u0142ki b\u0119dzie si\u0119 zmienia\u0107 w zale\u017cno\u015bci od tego, czy na rynku panuje zwy\u017cka, czy nied\u017awiedzia .<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142zmienn\u0105 mo\u017cna czasem nazwa\u0107 zmienn\u0105 wsp\u00f3\u0142zmienn\u0105<\/strong> . <\/p>\n

\u27a4<\/span> Zobacz:<\/strong> r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy zmienn\u0105 zale\u017cn\u0105 a zmienn\u0105 niezale\u017cn\u0105<\/a><\/div>\n

<\/span>Przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142zmiennych<\/span><\/h2>\n

Kiedy ju\u017c zapoznamy si\u0119 z definicj\u0105 wsp\u00f3\u0142zmiennej, zobaczymy kilka przyk\u0142ad\u00f3w wsp\u00f3\u0142zmiennych, aby zako\u0144czy\u0107 zrozumienie poj\u0119cia:<\/p>\n

    \n
  1. Je\u015bli chcesz przeanalizowa\u0107, jak ilo\u015b\u0107 dodanego nawozu (zmienna niezale\u017cna) wp\u0142ywa na wzrost ro\u015blin (zmienna zale\u017cna), czas ekspozycji ro\u015blin na \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne jest wsp\u00f3\u0142zmienn\u0105, poniewa\u017c mo\u017ce warunkowa\u0107 wyniki.<\/span><\/li>\n
  2. Je\u017celi celem jest zbadanie zwi\u0105zku pomi\u0119dzy ocenami uzyskiwanymi przez uczni\u00f3w (zmienna zale\u017cna) a godzinami sp\u0119dzonymi na nauce (zmienna niezale\u017cna), wsp\u00f3\u0142zmienn\u0105 jest nauczyciel obja\u015bniaj\u0105cy program nauczania. Logicznie rzecz bior\u0105c, oceny b\u0119d\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 w zale\u017cno\u015bci od nauczyciela, poniewa\u017c s\u0105 nauczyciele, kt\u00f3rzy wyja\u015bniaj\u0105 lepiej ni\u017c inni.<\/span><\/li>\n
  3. Kiedy badamy korelacj\u0119 mi\u0119dzy produkcj\u0105 fabryki (zmienna zale\u017cna) a liczb\u0105 posiadanych przez ni\u0105 maszyn (zmienna niezale\u017cna), zmienn\u0105 towarzysz\u0105c\u0105 jest wynagrodzenie otrzymywane przez pracownik\u00f3w, poniewa\u017c wp\u0142ywa to na ich motywacj\u0119, a tym samym na wydajno\u015b\u0107.<\/span> <\/li>\n<\/ol>\n

    <\/span> Zmienna i wsp\u00f3\u0142zmienna<\/span><\/h2>\n

    Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, wsp\u00f3\u0142zmienne r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od zmiennych na podstawie zainteresowania, jakie budz\u0105 w badaniu. Innymi s\u0142owy, w badaniu statystycznym nie jest interesuj\u0105ce badanie wsp\u00f3\u0142zmiennej, ale raczej analiza wp\u0142ywu zmiennej na wyniki.<\/p>\n

    Jednak\u017ce zar\u00f3wno zmienna, jak i wsp\u00f3\u0142zmienna wp\u0142ywaj\u0105 na uzyskane wyniki, dlatego te\u017c w modelu statystycznym zazwyczaj uwzgl\u0119dnia si\u0119 oba typy zmiennych. W ten spos\u00f3b mo\u017cna zobaczy\u0107 wp\u0142yw zmiennej towarzysz\u0105cej na odpowied\u017a, a co za tym idzie, mo\u017cna w\u0142a\u015bciwie przeanalizowa\u0107 korelacj\u0119 pomi\u0119dzy zmienn\u0105 niezale\u017cn\u0105 a zmienn\u0105 zale\u017cn\u0105.<\/p>\n

    <\/span> Model ze wsp\u00f3\u0142zmienn\u0105<\/span><\/h2>\n

    Zwykle, aby zbada\u0107 korelacj\u0119 mi\u0119dzy zmienn\u0105 zale\u017cn\u0105 a zmienn\u0105 niezale\u017cn\u0105, przeprowadza si\u0119 prosty model regresji liniowej. Ten model statystyczny pozwala okre\u015bli\u0107, czy zwi\u0105zek mi\u0119dzy dwiema zmiennymi jest istotny i odwrotnie, czy mo\u017cna go pomin\u0105\u0107.<\/p>\n

    Jednak\u017ce w prostej regresji liniowej wsp\u00f3\u0142zmienne nie s\u0105 brane pod uwag\u0119, poniewa\u017c uwzgl\u0119dniana jest tylko jedna zmienna obja\u015bniaj\u0105ca. Zatem je\u015bli istnieje jedna lub wi\u0119cej wsp\u00f3\u0142zmiennych, zazwyczaj uwzgl\u0119dnia si\u0119 je w badaniu, co pozwala na wykonanie modelu regresji wielokrotnej. W ten spos\u00f3b mo\u017cna przeanalizowa\u0107 zwi\u0105zek odpowiedzi ze zmienn\u0105 obja\u015bniaj\u0105c\u0105 b\u0119d\u0105c\u0105 przedmiotem zainteresowania oraz ze zmiennymi towarzysz\u0105cymi, poniewa\u017c mog\u0105 one r\u00f3wnie\u017c warunkowa\u0107 wyniki.<\/p>\n

    Ten typ analizy statystycznej nazywany jest analiz\u0105 kowariancji (ANCOVA), kt\u00f3ra jest podobna do analizy wariancji (ANOVA), ale obejmuje r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142zmienne badania.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    W tym artykule wyja\u015bniono, czym zmienne s\u0105 stosowane w statystykach. Znajdziesz zatem znaczenie wsp\u00f3\u0142zmiennej, przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142zmiennych i sposoby tworzenia modelu statystycznego ze wsp\u00f3\u0142zmienn\u0105. Co to jest wsp\u00f3\u0142zmienna? W statystyce zmienna towarzysz\u0105ca to rodzaj zmiennej, kt\u00f3ra wp\u0142ywa na zwi\u0105zek mi\u0119dzy zmienn\u0105 niezale\u017cn\u0105 a zmienn\u0105 zale\u017cn\u0105, ale nie jest przedmiotem bezpo\u015bredniego zainteresowania. Innymi s\u0142owy, zmienna towarzysz\u0105ca to […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-184","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-statystyka"],"yoast_head":"\n\u25b7 Co to jest wsp\u00f3\u0142zmienna? (przyk\u0142ady)<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Tutaj dowiesz si\u0119, czym jest wsp\u00f3\u0142zmienna w statystyce, przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142zmiennych i jak stworzy\u0107 model statystyczny ze wsp\u00f3\u0142zmienn\u0105.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/statorials.org\/pl\/wspolzmienna-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u25b7 Co to jest wsp\u00f3\u0142zmienna? (przyk\u0142ady)\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tutaj dowiesz si\u0119, czym jest wsp\u00f3\u0142zmienna w statystyce, przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142zmiennych i jak stworzy\u0107 model statystyczny ze wsp\u00f3\u0142zmienn\u0105.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/statorials.org\/pl\/wspolzmienna-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Statorials\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-08-04T11:16:32+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Benjamin Anderson\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Benjamin Anderson\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/statorials.org\/pl\/wspolzmienna-2\/\",\"url\":\"https:\/\/statorials.org\/pl\/wspolzmienna-2\/\",\"name\":\"\u25b7 Co to jest wsp\u00f3\u0142zmienna? (przyk\u0142ady)\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/statorials.org\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-08-04T11:16:32+00:00\",\"dateModified\":\"2023-08-04T11:16:32+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/statorials.org\/pl\/#\/schema\/person\/6484727a4612df3e69f016c3129c6965\"},\"description\":\"Tutaj dowiesz si\u0119, czym jest wsp\u00f3\u0142zmienna w statystyce, przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142zmiennych i jak stworzy\u0107 model statystyczny ze wsp\u00f3\u0142zmienn\u0105.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/statorials.org\/pl\/wspolzmienna-2\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/statorials.org\/pl\/wspolzmienna-2\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/statorials.org\/pl\/wspolzmienna-2\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Dom\",\"item\":\"https:\/\/statorials.org\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Wsp\u00f3\u0142zmienna\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/statorials.org\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/statorials.org\/pl\/\",\"name\":\"Statorials\",\"description\":\"Tw\u00f3j przewodnik po kompetencjach statystycznych!\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/statorials.org\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/statorials.org\/pl\/#\/schema\/person\/6484727a4612df3e69f016c3129c6965\",\"name\":\"Benjamin Anderson\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/statorials.org\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/statorials.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Benjamin-Anderson-96x96.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/statorials.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Benjamin-Anderson-96x96.jpg\",\"caption\":\"Benjamin Anderson\"},\"description\":\"Cze\u015b\u0107, jestem Benjamin i jestem emerytowanym profesorem statystyki, kt\u00f3ry zosta\u0142 oddanym nauczycielem Statorials. Dzi\u0119ki bogatemu do\u015bwiadczeniu i wiedzy specjalistycznej w dziedzinie statystyki ch\u0119tnie dziel\u0119 si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105, aby wzmocni\u0107 pozycj\u0119 uczni\u00f3w za po\u015brednictwem Statorials. Wiedzie\u0107 wi\u0119cej\",\"sameAs\":[\"https:\/\/statorials.org\/pl\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u25b7 Co to jest wsp\u00f3\u0142zmienna? (przyk\u0142ady)","description":"Tutaj dowiesz si\u0119, czym jest wsp\u00f3\u0142zmienna w statystyce, przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142zmiennych i jak stworzy\u0107 model statystyczny ze wsp\u00f3\u0142zmienn\u0105.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wspolzmienna-2\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u25b7 Co to jest wsp\u00f3\u0142zmienna? (przyk\u0142ady)","og_description":"Tutaj dowiesz si\u0119, czym jest wsp\u00f3\u0142zmienna w statystyce, przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142zmiennych i jak stworzy\u0107 model statystyczny ze wsp\u00f3\u0142zmienn\u0105.","og_url":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wspolzmienna-2\/","og_site_name":"Statorials","article_published_time":"2023-08-04T11:16:32+00:00","author":"Benjamin Anderson","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Benjamin Anderson","Szacowany czas czytania":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wspolzmienna-2\/","url":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wspolzmienna-2\/","name":"\u25b7 Co to jest wsp\u00f3\u0142zmienna? (przyk\u0142ady)","isPartOf":{"@id":"https:\/\/statorials.org\/pl\/#website"},"datePublished":"2023-08-04T11:16:32+00:00","dateModified":"2023-08-04T11:16:32+00:00","author":{"@id":"https:\/\/statorials.org\/pl\/#\/schema\/person\/6484727a4612df3e69f016c3129c6965"},"description":"Tutaj dowiesz si\u0119, czym jest wsp\u00f3\u0142zmienna w statystyce, przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142zmiennych i jak stworzy\u0107 model statystyczny ze wsp\u00f3\u0142zmienn\u0105.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wspolzmienna-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/statorials.org\/pl\/wspolzmienna-2\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wspolzmienna-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Dom","item":"https:\/\/statorials.org\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wsp\u00f3\u0142zmienna"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/statorials.org\/pl\/#website","url":"https:\/\/statorials.org\/pl\/","name":"Statorials","description":"Tw\u00f3j przewodnik po kompetencjach statystycznych!","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/statorials.org\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/statorials.org\/pl\/#\/schema\/person\/6484727a4612df3e69f016c3129c6965","name":"Benjamin Anderson","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/statorials.org\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Benjamin-Anderson-96x96.jpg","contentUrl":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Benjamin-Anderson-96x96.jpg","caption":"Benjamin Anderson"},"description":"Cze\u015b\u0107, jestem Benjamin i jestem emerytowanym profesorem statystyki, kt\u00f3ry zosta\u0142 oddanym nauczycielem Statorials. Dzi\u0119ki bogatemu do\u015bwiadczeniu i wiedzy specjalistycznej w dziedzinie statystyki ch\u0119tnie dziel\u0119 si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105, aby wzmocni\u0107 pozycj\u0119 uczni\u00f3w za po\u015brednictwem Statorials. Wiedzie\u0107 wi\u0119cej","sameAs":["https:\/\/statorials.org\/pl"]}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=184"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/statorials.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}