Kümeler üzerinde işlemler: birleşim, kesişim, tümleyen ve fark
Bir küme, öğelerin bir koleksiyonudur.
Bir kümeyi büyük harfle belirtiriz ve kümenin elemanlarını küme parantezleri kullanarak tanımlarız. Örneğin, elemanları 1, 2, 3 olan “A” adında bir kümemiz olduğunu varsayalım. Bunu şu şekilde yazabiliriz:
bir = {1, 2, 3}
Bu eğitimde olasılık ve istatistikte en sık kullanılan küme işlemleri açıklanmaktadır.
birlik
Tanım: A ve B kümelerinin birleşimi, A veya B’de bulunan elemanların kümesidir.
Derecelendirme: A ∪ B
Örnekler:
- {1, 2, 3} ∪ {4, 5, 6} = {1, 2, 3, 4, 5, 6}
- {1, 2} ∪ {1, 2} = {1, 2}
- {1, 2, 3} ∪ {3, 4} = {1, 2, 3, 4}
Kavşak
Tanım: A ve B kümelerinin kesişimi , hem A hem de B’de bulunan elemanların kümesidir.
Gösterim: A ∩ B
Örnekler:
- {1, 2, 3} ∩ {4, 5, 6} = {∅}
- {1, 2} ∩ {1, 2} = {1, 2}
- {1, 2, 3} ∩ {3, 4} = {3}
Tamamlayıcı
Tanım: A kümesinin tümleyeni , U evrensel kümesinde bulunan ancak A kümesinde olmayan elemanların kümesidir.
Derecelendirme: A’ veya Ac
Örnekler:
- Eğer U = {1, 2, 3, 4, 5, 6} ve A = {1, 2} ise A c = {3, 4, 5, 6}
- Eğer U = {1, 2, 3} ve A = {1, 2} ise A c = {3}
Fark
Tanım: A ve B kümeleri arasındaki fark , A’da bulunan ancak B’de bulunmayan elemanların kümesidir.
Derecelendirmeler: A–B
Örnekler:
- {1, 2, 3} – {2, 3, 4} = {1}
- {1, 2} – {1, 2} = {∅}
- {1, 2, 3} – {4, 5} = {1, 2, 3}
Simetrik fark
Tanım: A ve B kümelerinin simetrik farkı, A veya B’de bulunan, ancak her ikisinde de bulunmayan elemanların kümesidir.
Derecelendirme: AΔB
Örnekler:
- {1, 2, 3} Δ {2, 3, 4} = {1, 4}
- {1, 2} Δ {1, 2} = {∅}
- {1, 2, 3} Δ {4, 5} = {1, 2, 3, 4, 5}
Kartezyen ürün
Tanım: A ve B kümelerinin Kartezyen çarpımı , A ve B’nin sıralı çiftlerinin kümesidir.
Derecelendirme: A x B
Örnekler:
- Eğer A = {H, T} ve B = {1, 2, 3} ise, bu durumda A x B = {(H, 1), (H, 2), (H, 3), (T, 1), ( T, 2), (T, 3)}
- Eğer A = {T, H} ve B = {1, 2, 3} ise, bu durumda A x B = {(T, 1), (T, 2), (T, 3), (H, 1), ( H, 2), (H, 3)}