{"id":2550,"date":"2023-07-21T18:53:15","date_gmt":"2023-07-21T18:53:15","guid":{"rendered":"https:\/\/statorials.org\/tr\/ic-ice-gecmis-model\/"},"modified":"2023-07-21T18:53:15","modified_gmt":"2023-07-21T18:53:15","slug":"ic-ice-gecmis-model","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/statorials.org\/tr\/ic-ice-gecmis-model\/","title":{"rendered":"I\u0307\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f model nedir? (tan\u0131m &amp; #038; \u00f6rnek)"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<hr>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Yuvalanm\u0131\u015f bir model,<\/strong> ba\u015fka bir regresyon modelindeki \u00f6ng\u00f6r\u00fcc\u00fc de\u011fi\u015fkenlerin bir alt k\u00fcmesini i\u00e7eren basit bir <a href=\"https:\/\/statorials.org\/tr\/coklu-dogrusal-regresyon\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">regresyon modelidir<\/a> .<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">\u00d6rne\u011fin, d\u00f6rt \u00f6ng\u00f6r\u00fcc\u00fc de\u011fi\u015fkene dayal\u0131 olarak bir basketbolcunun att\u0131\u011f\u0131 say\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131 tahmin eden a\u015fa\u011f\u0131daki regresyon modeline (buna Model A diyelim) sahip oldu\u011fumuzu varsayal\u0131m:<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">Puanlar = \u03b2 <sub>0<\/sub> + \u03b2 <sub>1<\/sub> (dakika) + \u03b2 <sub>2<\/sub> (y\u00fckseklik) + \u03b2 <sub>3<\/sub> (konum) + \u03b2 <sub>4<\/sub> (at\u0131\u015f) + \u03b5<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">Yuvalanm\u0131\u015f bir modelin bir \u00f6rne\u011fi (buna Model B diyelim), Model A&#8217;daki tahmin de\u011fi\u015fkenlerinden yaln\u0131zca ikisini i\u00e7eren a\u015fa\u011f\u0131daki model olabilir:<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">Puanlar = \u03b2 <sub>0<\/sub> + \u03b2 <sub>1<\/sub> (dakika) + \u03b2 <sub>2<\/sub> (y\u00fckseklik) + \u03b5<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\"><strong>Model B&#8217;nin Model A&#8217;n\u0131n i\u00e7inde yuvaland\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/strong> s\u00f6yleyebiliriz \u00e7\u00fcnk\u00fc Model B, Model A&#8217;daki tahmin de\u011fi\u015fkenlerinin bir alt k\u00fcmesini i\u00e7erir.<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">Ancak, \u00fc\u00e7 \u00f6ng\u00f6r\u00fcc\u00fc de\u011fi\u015fken i\u00e7eren ba\u015fka bir modelimiz (buna Model C diyelim) olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn:<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">Puanlar = \u03b2 <sub>0<\/sub> + \u03b2 <sub>1<\/sub> (dakika) + \u03b2 <sub>2<\/sub> (y\u00fckseklik) + \u03b2 <sub>3<\/sub> (serbest at\u0131\u015flar)<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">Her model, di\u011fer modelin i\u00e7ermedi\u011fi yorday\u0131c\u0131 de\u011fi\u015fkenleri i\u00e7erdi\u011finden <strong>, Model C&#8217;nin Model A&#8217;n\u0131n i\u00e7inde yuvaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyemeyiz<\/strong> .<\/span><\/p>\n<h3> <strong>\u0130\u00e7 i\u00e7e modellerin \u00f6nemi<\/strong><\/h3>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">Tam bir \u00f6ng\u00f6r\u00fcc\u00fc de\u011fi\u015fkenler k\u00fcmesine sahip bir modelin, bu yorday\u0131c\u0131 de\u011fi\u015fkenlerin bir alt k\u00fcmesine sahip bir modelden daha iyi bir veri k\u00fcmesine uyup uyamayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmek istedi\u011fimizde, pratikte genellikle i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f modelleri kullan\u0131r\u0131z.<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">\u00d6rne\u011fin yukar\u0131daki senaryoda basketbolcular\u0131n att\u0131\u011f\u0131 say\u0131y\u0131 tahmin etmek i\u00e7in oynanan dakika, boy, pozisyon ve \u015futlar\u0131 kullanarak <strong>kapsaml\u0131 bir model<\/strong> uydurabiliriz.<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">Ancak pozisyonun ve \u015fut denemelerinin al\u0131nan say\u0131lar\u0131 \u00e7ok iyi tahmin edemeyece\u011finden \u015f\u00fcphelenebiliriz.<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">B\u00f6ylece, at\u0131lan say\u0131lar\u0131 tahmin etmek i\u00e7in yaln\u0131zca oynanan dakikalar\u0131 ve at\u0131\u015flar\u0131 kullanan <strong>i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f bir model<\/strong> uydurabiliriz.<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">Daha sonra istatistiksel olarak anlaml\u0131 bir fark olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in iki modeli kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabiliriz.<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">Modeller aras\u0131nda anlaml\u0131 bir fark yoksa, modeli \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde iyile\u015ftirmedi\u011fi i\u00e7in tahmin de\u011fi\u015fkenleri olarak denenen pozisyon ve \u015futlar\u0131 kald\u0131rabiliriz.<\/span><\/p>\n<h3> <span style=\"color: #000000;\"><strong>\u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f modeller nas\u0131l ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r<\/strong><\/span><\/h3>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">Yuvalanm\u0131\u015f bir modelin &#8220;tam&#8221; bir modelden \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in genellikle a\u015fa\u011f\u0131daki bo\u015f ve alternatif hipotezleri kullanan bir olas\u0131l\u0131k oran\u0131 testi ger\u00e7ekle\u015ftiririz:<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\"><strong>H <sub>0<\/sub> :<\/strong> Tam model ve i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f model verilere e\u015fit derecede uyum sa\u011flar. Bu nedenle <strong>i\u00e7 i\u00e7e modeli kullanmal\u0131s\u0131n\u0131z<\/strong> .<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\"><strong>H <sub>A<\/sub> :<\/strong> Tam model, verilere i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f modelden \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha iyi uyuyor. Bu nedenle <strong>\u015fablonun tamam\u0131n\u0131 kullanman\u0131z<\/strong> gerekir.<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">Olabilirlik oran\u0131 testi, bir Ki-kare testi istatisti\u011fi ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k gelen p de\u011feri \u00fcretir.<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">Testin <a href=\"https:\/\/statorials.org\/tr\/p-degerleri-istatistiksel-anlamlilik\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">p de\u011feri<\/a> belirli bir anlaml\u0131l\u0131k d\u00fczeyinin (\u00f6rne\u011fin 0,05) alt\u0131ndaysa, s\u0131f\u0131r hipotezini reddedebilir ve tam modelin \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha iyi bir uyum sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 sonucuna varabiliriz.<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"color: #000000;\">A\u015fa\u011f\u0131daki e\u011fitimlerde R ve Python kullan\u0131larak olas\u0131l\u0131k oran\u0131 testinin nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li> <a href=\"https:\/\/statorials.org\/tr\/rde-olabilirlik-orani-testi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">R&#8217;de olabilirlik oran\u0131 testi nas\u0131l yap\u0131l\u0131r<\/a><\/li>\n<li> <a href=\"https:\/\/statorials.org\/tr\/pythonda-olasilik-orani-testi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Python&#8217;da Olabilirlik Oran\u0131 Testi Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yuvalanm\u0131\u015f bir model, ba\u015fka bir regresyon modelindeki \u00f6ng\u00f6r\u00fcc\u00fc de\u011fi\u015fkenlerin bir alt k\u00fcmesini i\u00e7eren basit bir regresyon modelidir . \u00d6rne\u011fin, d\u00f6rt \u00f6ng\u00f6r\u00fcc\u00fc de\u011fi\u015fkene dayal\u0131 olarak bir basketbolcunun att\u0131\u011f\u0131 say\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131 tahmin eden a\u015fa\u011f\u0131daki regresyon modeline (buna Model A diyelim) sahip oldu\u011fumuzu varsayal\u0131m: Puanlar = \u03b2 0 + \u03b2 1 (dakika) + \u03b2 2 (y\u00fckseklik) + \u03b2 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-2550","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-rehber"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f model nedir? (Tan\u0131m ve \u00f6rnek) - Statorials<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Bu e\u011fitimde, resmi bir tan\u0131m ve bir \u00f6rnek de dahil olmak \u00fczere istatistikteki i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f modeller a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/statorials.org\/tr\/ic-ice-gecmis-model\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f model nedir? (Tan\u0131m ve \u00f6rnek) - Statorials\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bu e\u011fitimde, resmi bir tan\u0131m ve bir \u00f6rnek de dahil olmak \u00fczere istatistikteki i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f modeller a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/statorials.org\/tr\/ic-ice-gecmis-model\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Statorials\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-07-21T18:53:15+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dr.benjamin anderson\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dr.benjamin anderson\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/statorials.org\/tr\/ic-ice-gecmis-model\/\",\"url\":\"https:\/\/statorials.org\/tr\/ic-ice-gecmis-model\/\",\"name\":\"\u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f model nedir? (Tan\u0131m ve \u00f6rnek) - Statorials\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/statorials.org\/tr\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-07-21T18:53:15+00:00\",\"dateModified\":\"2023-07-21T18:53:15+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/statorials.org\/tr\/#\/schema\/person\/365dc158a39a7c8ae256355451e3de48\"},\"description\":\"Bu e\u011fitimde, resmi bir tan\u0131m ve bir \u00f6rnek de dahil olmak \u00fczere istatistikteki i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f modeller a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/statorials.org\/tr\/ic-ice-gecmis-model\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/statorials.org\/tr\/ic-ice-gecmis-model\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/statorials.org\/tr\/ic-ice-gecmis-model\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ev\",\"item\":\"https:\/\/statorials.org\/tr\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"I\u0307\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f model nedir? (tan\u0131m &amp; #038; \u00f6rnek)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/statorials.org\/tr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/statorials.org\/tr\/\",\"name\":\"Statorials\",\"description\":\"\u0130statistik okuryazarl\u0131\u011f\u0131 rehberiniz!\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/statorials.org\/tr\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/statorials.org\/tr\/#\/schema\/person\/365dc158a39a7c8ae256355451e3de48\",\"name\":\"Dr.benjamin anderson\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/statorials.org\/tr\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/statorials.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Dr.-Benjamin-Anderson-96x96.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/statorials.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Dr.-Benjamin-Anderson-96x96.jpg\",\"caption\":\"Dr.benjamin anderson\"},\"description\":\"Merhaba, ben Benjamin, emekli bir istatistik profes\u00f6r\u00fc ve Statorials \u00f6\u011fretmenine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcm. \u0130statistik alan\u0131ndaki kapsaml\u0131 deneyimim ve uzmanl\u0131\u011f\u0131mla, \u00f6\u011frencilerimi Statorials arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in bilgilerimi payla\u015fmaya can at\u0131yorum. Daha fazlas\u0131n\u0131 bil\",\"sameAs\":[\"https:\/\/statorials.org\/tr\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f model nedir? (Tan\u0131m ve \u00f6rnek) - Statorials","description":"Bu e\u011fitimde, resmi bir tan\u0131m ve bir \u00f6rnek de dahil olmak \u00fczere istatistikteki i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f modeller a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/statorials.org\/tr\/ic-ice-gecmis-model\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"\u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f model nedir? (Tan\u0131m ve \u00f6rnek) - Statorials","og_description":"Bu e\u011fitimde, resmi bir tan\u0131m ve bir \u00f6rnek de dahil olmak \u00fczere istatistikteki i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f modeller a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r.","og_url":"https:\/\/statorials.org\/tr\/ic-ice-gecmis-model\/","og_site_name":"Statorials","article_published_time":"2023-07-21T18:53:15+00:00","author":"Dr.benjamin anderson","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Dr.benjamin anderson","Tahmini okuma s\u00fcresi":"3 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/statorials.org\/tr\/ic-ice-gecmis-model\/","url":"https:\/\/statorials.org\/tr\/ic-ice-gecmis-model\/","name":"\u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f model nedir? (Tan\u0131m ve \u00f6rnek) - Statorials","isPartOf":{"@id":"https:\/\/statorials.org\/tr\/#website"},"datePublished":"2023-07-21T18:53:15+00:00","dateModified":"2023-07-21T18:53:15+00:00","author":{"@id":"https:\/\/statorials.org\/tr\/#\/schema\/person\/365dc158a39a7c8ae256355451e3de48"},"description":"Bu e\u011fitimde, resmi bir tan\u0131m ve bir \u00f6rnek de dahil olmak \u00fczere istatistikteki i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f modeller a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/statorials.org\/tr\/ic-ice-gecmis-model\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/statorials.org\/tr\/ic-ice-gecmis-model\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/statorials.org\/tr\/ic-ice-gecmis-model\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ev","item":"https:\/\/statorials.org\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"I\u0307\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f model nedir? (tan\u0131m &amp; #038; \u00f6rnek)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/statorials.org\/tr\/#website","url":"https:\/\/statorials.org\/tr\/","name":"Statorials","description":"\u0130statistik okuryazarl\u0131\u011f\u0131 rehberiniz!","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/statorials.org\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/statorials.org\/tr\/#\/schema\/person\/365dc158a39a7c8ae256355451e3de48","name":"Dr.benjamin anderson","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/statorials.org\/tr\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/statorials.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Dr.-Benjamin-Anderson-96x96.jpg","contentUrl":"https:\/\/statorials.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Dr.-Benjamin-Anderson-96x96.jpg","caption":"Dr.benjamin anderson"},"description":"Merhaba, ben Benjamin, emekli bir istatistik profes\u00f6r\u00fc ve Statorials \u00f6\u011fretmenine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcm. \u0130statistik alan\u0131ndaki kapsaml\u0131 deneyimim ve uzmanl\u0131\u011f\u0131mla, \u00f6\u011frencilerimi Statorials arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in bilgilerimi payla\u015fmaya can at\u0131yorum. Daha fazlas\u0131n\u0131 bil","sameAs":["https:\/\/statorials.org\/tr"]}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/statorials.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2550","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/statorials.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/statorials.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/statorials.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/statorials.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2550"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/statorials.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2550\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/statorials.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/statorials.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/statorials.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}